het landhuis

Wij waren al enige jaren regelmatig in de regio om hier onze vrije tijd door te brengen, toen we besloten hier ook zakelijk vaste grond onder de voeten te zoeken. Eén ding was duidelijk: eigen woonruimte, het liefst een te restaureren historisch gebouw, had onze voorkeur. Een eerste digitale zoektocht leverde meteen een interessant resultaat op: in een ons volkomen onbekend dorp, Irota, werd de ruïne van een landhuis (‘kúria’ in het Hongaars) te koop aangeboden. “Technisch in goede staat”, jubelde de advertentie. De bijgevoegde foto’s deden echter anders vermoeden. Een bezoekje aan het bewuste object een tijdje later gaf ons gelijk. Het huis was er allerberoerdst aan toe: Ramen en deuren ontbraken, vochtplekken waren alomtegenwoordig, hout verrot, muren verzakt… enfin, redenen genoeg om om te keren en nooit meer terug te komen. En toch… Het was ontegenzeggelijk een prachtig huis geweest, met zijn monumentale trap, prachtige ligging en classicistische architectuur. Daar kwam dan ook nog eens het dorpje zelf bij, met zijn mooie ligging en uitstekende staat van onderhoud. Wij waren eigenlijk al verkocht.

Het huis was ooit in bezit geweest van de adellijke familie Fáy. Toen de communisten na de Tweede Wereldoorlog de macht overnamen in Hongarije, was er in het boeren-en arbeidersparadijs geen plaats meer voor aristocratische privileges: nadat de familie aanvankelijk nog in het huis had mogen blijven, werd het uiteindelijk staatseigendom. Het huis werd tot woon- en werkverblijf van de lokale partijsecretaris en deed tevens dienst als dorpshuis (lange tijd was het de enige plek in Irota waar televisie gekeken kon worden, belangrijk als er internationaal gevoetbald moest worden), huisartsenpraktijk en bibliotheek. Na 1989 vielen deze functies weg en raakte het huis in verval. De gemeente verkocht het aan een particulier, die hoge verwachtingen had van de verkoopprijs zodra Hongarije EU-lid geworden zou zijn. Er ging bijna een jaar overheen voordat de koopprijs was beklonken en wij serieus moesten gaan nadenken hoe wij onze doelstelling gingen verwezenlijken: het landhuis in zijn oude luister herstellen en tegelijkertijd een energiezuinig en CO2-neutraal huis te realiseren. Helaas konden we geen oude foto's van het landhuis vinden, maar het aanzicht wilden we in ieder geval behouden.

Zonnepanelen voor de electriciteitsopwekking en zonnecollectoren voor warmwaterproductie zijn aan de zijkant geplaatst, zodat ze nauwelijks te zien zijn. De buitenmuren zijn ingepakt in een dikke laag papiervlokken gemaakt van oude kranten die, samen met drievoudig glas, zorgen voor een uitstekende isolatie. Het huis voldoet zo bijna aan de PassiefHuis standaard. Ventilatie met warmteterugwinning (en in de zomer koudeterugwinning), gecombineerd met dikke stenen muren van 65 cm en isolatie van 25 cm zorgen voor een aangenaam binnenklimaat. Naast de toepassing van de modernste technieken is voor verwarming gekozen met traditionele houtgestookte kachels wat een logisch keuze is gezien de bosrijke omgeving van Irota. Hout is ruim voorradig en de transportafstand is minimaal (en, niet onbelangrijk, bomen worden weer aangeplant). Woonkamer en kantoor zijn elk uitgerust met een tegelkachel, die één keer per dag wordt opgestookt en de rest van de dag de warmte weer uitstraalt. In de winter wordt in de keuken op een houtfornuis gekookt, dat tevens de ruimte verwarmt. Het ventilatiesysteem zorgt ervoor dat de warmte zich verspreidt over de andere ruimtes. In het dorp is riolering niet aanwezig, daarom wordt het eigen afvalwater biologisch gezuiverd en geschikt gemaakt voor hergebruik. De combinatie van de modernste technieken en traditionele houtstook maakt dit landhuis uniek.

controleer
beschikbaarheid